الحمد لله رب العالمین٬ و الصلاة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرین٬ و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین

سؤال: اگر کتابی که از راه حرام تهیه گردیده است و شخص با مطالعه آن در کنکور دانشگاه قبول شده باشد، در آن صورت حکم قبولی در دانشگاه، تحصیل و فواید حاصل از مدرک وی، چیست؟
پاسخ:
1. ضامن مبلغ کتاب به فروشنده هستید، هر چند کتاب از آن شماست و می توانید از آن استفاده کنید.
2. تا هنگامی که عدم رضایت او نسبت به مطالعه ی کتاب برای شما احراز نشده است، می توانید از آن کتاب استفاده نمایید.
3. دانستن نام کتاب از راه حرام، اثری در صحت عقد خرید و فروش کتاب ندارد و استفاده از کتاب خریداری شده به شیوه مشروع خریداری شده به شیوه مشروع، بلامانع است.
4. اگر عدم رضایت مالک کتاب نسبت به استفاده از آن در سال های بعد را احراز نکرده اید، می توانید از آن استفاده کنید.
5. 1. اگر کتاب را به مال حلال خریده باشد، استفاده از آن حلال است و اگر به غیر مال حلال آن را خریده باشد، حکم همان است که در پاسخ سوال اول بیان شد.
2. قبولی و تحصیل ربطی به مساله خرید کتاب ندارد.
3. فواید ناشی از مدرک ارتباطی به کتاب های استفاده شده برای رسیدن به آن مدرک ندارد. البته التزام به شرع در تمام احوال منشاء برکات فراوان است.

سؤال: حکم خرید اجناس دست دوم اسراییلی از جمله گوشی های موبایل چیست؟
پاسخ:
اگر یقین یا احراز شرعی معتبر نسبت به انتفاع صهیونیسم از این معاملات و جود ندارد، انجام آنها بلامانع است.

سؤال: من در ابتدای دوران بلوغ عمل استبرا را ناقص انجام میدادم و فکر می کردم که درست انجام میدهم اما پس از مدت کمی که نمی دانم چقدر است روش صحیح آنرا دریافتم . حال حکم نماز هایی که در آن مدت اندک خواندم چیست؟ چون ممکن بود گاهی اوقات بعد از دستشویی از بدنم بول خارج شود ...؟
پاسخ:
این نمازها محکوم به صحت است.

سؤال: در صورتی که مرد عقد فضولی را (بدون در جریان قرار دادن دختر باکره و بدون رضایت پدر وی) بخواند و پس از مدتی دختر عقد مذکور و یا تنها مهریه را تنفیذ نماید، حکم عقد خوانده شده و نگاه های این فرد (در طول این مدت) به آن دختر و احساس ریبه ای که ایجاد شده بود، چیست؟
پاسخ:
1. عقد فضولی تا زمانی که تنفیذ نشود، فاقد اثر شرعی است و با عدم آن فرقی ندارد.
2. عقد فضولی در صورتی تنفیذ می شود که با تمام خصوصیات آن امضاء شود، اگر برخی از خصوصیات امضاء نشود، نیاز به عقد جدید وجود دارد.
3. صیغه ی عقد نمی تواند نسبت به گذشته مؤثر باشد.
4. اگر در هنگام عقد باطل، شخص به توهم صحت عقد برخی آثار عقد صحیح را مترتب سازد، تکلیفاً اشکال ندارد.

سؤال: آیا استفاده از دستگاه افزایش دهنده طول و حجم آلت برای مردان جایز است؟
پاسخ:
اگر استفاده از این دستگاه ها مستلزم انجام عمل حرامی نباشد، فی حد نفسه اشکالی در آن نیست.

سؤال: اینجانب پس از گذشت مدتی از ارتباطم با یک خانم، از طریق خانواده ها نامزد شدیم، اما به دلایلی همچون عدم تفاهم قصد جدایی دارم. حال آیا به لحاظ حق الناس مسئول خواهم بود؟
پاسخ:
۱. اگر عقد ازدواج دائم صورت گرفته است، باید طلاق صورت پذیرد تا جدایی حاصل شود و اگر عقد ازدواج موقت باشد، با پایان وقت عقد یا بخشش باقیمانده زمان از سوی مرد، عقد پایان می پذیرد و نیازی به طلاق نیست. اگر عقدی صورت نگرفته، پایانی نیز متصور نیست مگر اتمام ارتباط.
2. اگر مرد طلاق دهد یا مابقی مدت عقد موقت را ببخشد، گناهی مرتکب نشده است. هرچند «طلاق» مبغوض ترین حلال الهی است.
3. رعایت حقوق دیگران در حد اخلاقی، هرچند شرعاً واجب نباشد، می تواند آثار مثبت در زندگی شخص داشته باشد.

سؤال: در کشور سوئد که به لحاظ آب و هوایی در بعضی از اوقات طول روز بیست ساعت یا بیشتر است، تکلیف روزه گرفتن و نماز خواندن در روزهای گرم تابستان به چه صورت است؟
پاسخ:
در مناطقی که دارای شب و روز متعارف هستند، یعنی در طول بیست و چهار ساعت غروب و طلوع خورشید در آنها وجود دارد، باید بر طبق همان روز و شب به وظایف شرعی خود عمل کنند و اگر طول روز آنها را در روزه گرفتار حرج می کند، وجوب روزه از آنها ساقط می شود و باید آن را قضا کنند و می توانند قضای آن را در روزهای کوتاه زمستان انجام دهند.

سؤال: حکم تزریق وریدی (Intravenous injection) در روزهای ماه رمضان که روزه هستیم چیست؟ آیا تزریق آن جایز است؟ آیا موجب بطلان روزه خواهد شد؟ سوزنها و تزریق های دیگر چطور؟ آیا آنها موجب بطلان روزه خواهند شد؟
پاسخ:
استفاده از آمپول و سرم خوردن و آشامیدن محسوب نمی شود و روزه را باطل نمی کند، هرچند بهتر است از آمپول و سوم تقویتی و غذایی اجتناب شود.

سؤال: خانه اي از پدر بزرگ به پدرم رسيد. پس از مدتي بازسازي و دو طبقه در آن ساخته شد. در زمان حيات پدر با افزايش بنا توسط فرزاندان ايشان به چهار واحد تبديل شد با توجه به اينكه خمس زمين حسب اعلام پدر پرداخت شده بود و ارث محسوب مي شود، آيا به هر يك از اين واحد ها در صورتي كه مالكين فعلي آنها داراي آپارتمان ديگري باشند خمس تعلق مي گيرد؟
پاسخ :
1.اگر مالی به ارث برسد، خمس به آن تعلق نمی گیرد، هرچند احتیاط اقتضا می کند، اگر وارث می داند که موّرث خمس آن مال را به صورت خاص نپرداخته است، خمس آن پرداخت شود.
2. اگر آپارتمان های مزبور جزء ارث باشد، حکم آن در بند 1 بیان شد و اگر این آپارتمان ها یا بخشی از آن، مانند ساختمان، ارث نباشد، از آنجا که افزون بر هزینه های سالیانه است، خمس آن واجب می باشد.

سؤال: شرط جدا شدن زن و شوهر در ازدواج موقت چیست؟
پاسخ:
ازدواج موقت در صورت پایان زمان عقد یا بخشیدن مابقی مدت از سوی مرد، پایان می پذیرد و نیازی به طلاق وجود ندارد.

سؤال: در ابتدا طبق گفته دوستان با رجوع به رساله امام خمینی (قدس سره) از آیت الله خامنه ای تقلید می کردم اما بدلیل آنکه ایشان رساله ای نداشتند از آیت الله مکارم تقلید کردم، می خواستم بدانم آیا این کار مصداق "عدول" بوده و جایز است؟
پاسخ:
1. تقلید، تبعیت از فتوای یک مجتهد در مقام عمل است. پس اگر به فتوای یک مجتهد، در جایی که بین فتوای او و فتوای دیگران تفاوت است، عمل کند از وی تقلید کرده است.
2. آنچه در سؤال آمده است، ظاهراٌ مصداق عدول از یک مجتهد به مجتهد دیگر مساوی با وی است و اشکالی در آن نیست.

سؤال: آیا فشردن لباس نجس در ظرفی که به آب کر متصل است لازم نیست؟
پاسخ:
اگر لباس نجس در ظرف آب کر یا متصل به کر قرار گیرد و عین نجاست در آن نباشد، با فرا گرفتن آب در تمام قسمت های آن پاک می شود و نیازی به فشردن ندارد.

سؤال: من خود ارضایی داشتم حالا دیگر انجام نمی دهم! در این حالت به خانه فامیل و همه جا رفتم چه باید بکنم برای پاکی وخلاصی از این نجاست!!!ضمنا من چند تا خونه عوض کردیم فکر می کنم راهی نباشه و جهنمی هستم؟
پاسخ:
- منی نجس است و اگر به جایی تماس پیدا کند، نقطه تماس را نجس می کند
- نجاست منی مانند نجاست های دیگر با تطهیر یعنی -شستن با آب یا چیزی که مانند آب در نظر عرف پاک کند- حاصل می شود.
- غسل برای رفع حدث اکبر یعنی جنابت است و ارتباطی با مسأله ی نجاست و تطهیر آن ندارد. البته برای غسل باید عضوی از بدن که غسل داده شود، پاک باشد.
- هر جا که علم و یقین به نجاست آن وجود دارد، نجس است و موارد مشکوک محکوم به طهارت است.
- اعلام نجاست در صورت امکان و عدم ترتب مفاسد در چیزهای خوردنی و آشامیدنی و ظروف آنها واجب است و در غیر آن واجب نیست.
- باید توجه داشت اسلام دین سهولت و سادگی است و اگر کسی احکام آن را به درستی بشناسد، خواهید دید در عمل به آنها هر گونه گرفتار عسر حرج و سختی نمی شود.

سؤال: اگر جواني به هیچ وجه شرايط ازدواج نداشته باشد-شرايط صيغه موقت هم نداشته باشد-كلا" به هيچ وجه نتواند (شرعي يا غير شرعي)با خانمي نزديكي كند. اگر با بازي با آلت خودش را ارضا كند حكمش چيست؟
پاسخ:
- استمناء حرام است. استمناء هر نوع عملی است که شخص با خود انجام دهد و منتهی به خارج شدن منی گردد و مصداق استمتاع از همسر مشروع نباشد.
- اگر فرض شود شخص در صورتی که استمناء نکند، قطعاً گرفتار زنا خواهد شد –یعنی دَوَران بین استمناء و زنا باشد– استمناء از باب تزاحم جایز می شود و با پایان این شرایط جواز آن از بین می رود. البته احراز تحقق چنین شرایطی مشکل است و تا هنگامی که احراز نشود، استمناء حرام است.

سؤال: همسر بنده در هنگام حیض نیاز شدیدی به آمیزش جنسی پیدا کرده تا حدی که به دل درد شدید دچار شده و بدون دخول این درد از بین نمیرود. اگر این کار حرام است چاره ای برای بر طرف کردن این موضوع بیان بفرمایید.
پاسخ:
دخول در قبل (فرج) در هنگام حیض جایز نیست. اما سایر استمتاعات – از جمله ارضا زن توسط شوهر بدون دخول- جایز می باشد.

سؤال: آیا می توان بدلیل ریزش موها و سفارش دکتر در نپوشاندن آن، موهای خود را به طول کامل نپوشانیم؟
پاسخ:
اگر پوشاندن مو برای سلامت آنها مضر باشد، در حد امکان باید آن را از نامحرم بپوشاند و بیش از آن واجب نیست. در این حال جز در حد ضرورت در مقابل نامحرمان ظاهر نشود.

سؤال: برای آن که نماز خود را شکسته بخوانیم چه مقدار مسافت نیاز است که طی نماییم؟ ما که در کشور آمریکا زندگی می کنیم ملاک شکسته شدن نماز خود را از کدام یک از این دو مورد انتخاب نماییم: آخر شهر و یا دیوارهای شهر؟
پاسخ:
معیار سفر شرعی که موجب شکسته شدن نماز یا سقوط وجوب روزه می شود «یک روز راه» است. مراد از «روز» در مقابل «شب» است و برکوتاه ترین روز نیز صادق است، و مقصود از «یک روز راه» مسافتی است که وسائط نقلیه عمومی در مدت یک روز به صورت متعارف طی می کنند.
با این وصف، اگر شخصی سفری انجام دهد که رفت و برگشت وی معادل این مقدار مسافت باشد، نماز وی شکسته می شود و روزه بر او واجب نیست.
مسافت سفر از انتهای شهر –یعنی دیوار آخرین خانه ها یا تأسیسات شهر- محاسبه می شود.

سؤال: ملاک و معیار این که پیرزن به چه کسی اطلاق می شود چیست؟، آیا سن خاصی دارد؟
پاسخ:
- پیرزنی که بر او حجاب واجب نیست، زنی است که به علت کهولت و پیری از نظر عقلا عادتاً جلب توجه کسی نمی کند و موجب تحریک شهوت در کسی نمی شود.
- نگاه کردن به چنین پیرزنی بدون قصد شهوت بلامانع است.

سؤال: از نظر خدایی آیا زمانی که همسر {مونث} انگشت را داخل مقعد شوهر می کند و در حین پرستات او را مالش می دهد گناه میکنند.
پاسخ:
داخل کردن انگشت در مقعد مرد توسط همسر برای ماساژ پرستات بلامانع است.

سؤال: من با هسرم از طريق تلفن و sms همديگر را ارضا مي كنيم به دليل دور بودن از هم و نيازي كه وجود دارد و هر عملي او بگويد خودم انجام ميدهم. آيا اين كار براي ما دو نفر استمنا به حساب مي آيد و گناه مرتکب می شویم؟
پاسخ:
استمناء هر نوع عملی است که شخص با خود انجام دهد و منتهی به خارج شدن منی گردد و مصداق استمتاع از همسر مشروع نباشد.
بنابراین، اگر اعمال مزبور عرفاً و در نزد عقلا مصداق استمتاع از همسر به حساب آید، حرمت ندارد و در غیر این صورت، اگر منتهی به خروج منی شود، حرام است.

سؤال: آیا تحقیق، جستجو و پژوهش سلولهای بنیادی حرام است؟
پاسخ:
چنین تحقیقاتی فی حد نفسه مانعی ندارد.

سؤال: آیا خوابیدن در جای نجس بدن را نجس می کند، در حالی که مکان خوابیدن خشک باشد؟ و آیا پوشیدن لباس نجس بدن را نجس می کند؟
پاسخ:
اگر چیز پاک با عین نجس یا متنجسی که خشک است، تماس پیدا کند، نجس نخواهد شد.

سؤال: چگونه یک مکان وطن می شود؟ آیا داشتن خانه در یک جا و سفر مکرر به آن جا در این امر مؤثر است؟ نظر حضرت استاد آیت الله هادوی در این مورد چیست؟
پاسخ:
وطن جایی است که شخص در آن از نظر عرف و عقلا مسافر محسوب نمی شود و در نتیجه، احکام شرعی سفر برای او وجود ندارد.
وطن دارای مصادیق یا اقسام گوناگونی است:
1. جایی که شخص و خانواده اش در آن متولد شده و سال ها زندگی کرده است؛ به گونه ای که اهل آن مکان محسوب می شود.
چنین جایی مادامی که شخص در آن ریشه ای دارد و وقتی به آنجا می رود، عرفاٌ مسافر محسوب نمی شود، وطن وی است. پس تا وقتی مثلا پدر و مادر وی در آنجا زندگی می کنند و او هر از چند گاهی برای دیدن آنها به این مکان می رود، در آنجا مسافر نیست . البته اگر از فامیل درجه یک وی کسی در آنجا باقی نماند و وی قصد بازگشت به آنجا را نداشته باشد و خودش نیز در آنجا صاحب ملکی نباشد و به ندرت به آنجا سفر کند، دیگر آن مکان وطن محسوب نمی شود.
2. جایی که شخص آنجا را به عنوان وطن و سکنای دائمی زندگی خود برمی گزیند و مدتی در آنجا اقامت می کند. چنین مکانی مادامی که شخص از آنجا «اعراض» نکرده است، وطن وی محسوب می شود.
3.جایی که شخص برای مدت نسبتا طولانی در آن سکنا می گزیند، به گونه ای که در آنجا از نظر عرف و عقلا مسافر محسوب نمی شود. مانند کسی که برای تحصیل یا کار به شهری می رود و بنا دارد چند سالی در آن جا اقامت کند؛ چنین شخصی در این شهر مسافر نیست.
4. کسی که وطن به معنای یکی از اقسام گذشته ندارد، در هرجا که ساکن شود و مدتی اقامت کند، همان جا وطن وی محسوب می شود.
5. بعید نیست افزون بر اقسام گذشته که همگی وطن عرفی می باشند و در آنها شخص از نظر عرف و عقلا مسافر محسوب نمی شود، «وطن شرعی» نیز وجود داشته باشد و آن جایی است که شخص در آن مالک منزل قابل سکونتی باشد و شش ماه متصل یا منفصل در آن سکنا گزیند[i].
[i]. ر.ک: وسائل الشیعه، ج 8 ، ص 495 ( ابواب صلاة المسافر، ب 14، ح 11).

سؤال: بنده در خارج از کشور و در یک کشور غیر اسلامی زندگی میکنم و در اینجا پیدا کردن کار برای کسانی که خارجی هستند مشکل هست. مخصوصا در چنین اوضاع بد اقتصادی جهان. حال:
آیا کار کردن در مکانی که مشروب در آنجا دسر میشود مثل رستوران اشکالی دارد؟
پاسخ:
اگر در بخش حلال رستوران مشغول به کار باشید، اشکالی ندارد. و اگر یافتن کار جز در بخش حرام رستوران یا در بخشی که حرام و حلال در آن مخلوط و مشترک است، بسیار سخت باشد، کار کردن در این بخش ها در حد ضرورت بلامانع است.

سؤال: بنده در خارج از کشور و در یک کشور غیر اسلامی زندگی میکنم و در اینجا پیدا کردن کار برای کسانی که خارجی هستند مشکل هست. مخصوصا در چنین اوضاع بد اقتصادی جهان. حال:
آیا کار کردن با انسانهایی که معلول هستند (هم از لحاظ فیزیزکی و هم به لحاظ روحی) اشکال دارد؟ اگر از جنس مخالف باشند چطور؟ (مثلا حمام دادنشان، لباس به تن کردن، توالت بردنشان و ...) آیا فرقی هم بین پیر و جوان بودنشان دارد؟
پاسخ:
نگهداری از معلولین اشکال ندارد، البته در صورتی که نگاه کردن یا لمس آنها با شهوت همراه نباشد. احتیاط آن است که در جنس مخالف به افراد پیر اکتفاء شود و فقط از آنها نگهداری نمایید. البته اگر اضطرار به این شغل دارید، در حد ضرورت نگهداری از معلولین با جنس مخالف، هرچند جوان باشند، جایز است.

سؤال: قسمتی از در دستشویی نجس شده و شسته نشده آیا بر اثر شبنم یا عرق کردن، همۀ در نجس می شود؟
پاسخ:
1. رطوبت ساریه موجب سرایت نجاست از عین نجس به غیر آن می شود.
2. عین نجس به واسطه استحاله پاک می شود.

سؤال: آیا ازدواج موقت از نظر تعداد محدودیت دارد یا نامحدود است؟
پاسخ:
در ازدواج موقت از نظر تعداد محدودیتی وجود ندارد، لکن این امر به معنای عدم شرایط در این نوع ازدواج نیست و یکی از این شرایط عدم ترتب مفسده می باشد.

سؤال: با توجه به این که مصرف در آمد در راه حرام جزو مؤونه نيست فرزندی که بدون اطلاع پدر از امکانات او در راه حرام استفاده می کند، خمس آن بر عهده کیست؟
پاسخ:
1. فرزند باید هزینه ی تمام امکانات مزبور را به پدر بپردازد.
2. چون این امکانات در راه حرام صرف شده است، فرزند باید خمس آن را اداء کند.
3. اگر پدر راضی به این استفاده باشد، خمس بر او واجب است نه فرزند و هزینه ی بر عهده ی فرزند نه بابت امکانات و نه بابت خمس آن نخواهد بود.

سؤال: آیا جایز است از طریق اینترنت از سایتهای دشمن که ما راتحریم کرده اند جنس اینترنتی یا نرم افزار سرقت کنیم؟
پاسخ:
1. مالکیت معنوی، مانند مالکیت نرم افزارهای رایانه ای، امری مشروع و احترام آن، مانند مالکیت مادی، لازم است.
2. اگر مالک معنوی یا مادی غیر مسلمان باشد در صورتی که اهل ذمه یا معاهد باشد –یعنی بین دولت اسلامی و شخص وی یا دولت متبوع وی قراردادی که حافظ مالکیت است، منعقد شده باشد– رعایت احترام مالکیت وی لازم است.
3. هر عملی که چهره ی اسلام و مسلمین را در نزد دیگران تخریب کند، حرام است.

سؤال:
1. چنانچه زوح مشاهده نماید مرد اجنبی در حال زنا با همسرش می باشد، آیا مجاز به قتل آنان است؟ یا باید به محاکم مراجعه کند؟
2. در صورت مجاز بودن آیا بین محصن بودن زانی و زانیه و عدم آن فرق است یا خیر؟
3. آیا بین آنکه این عمل در منزل مشترک زوح صورت گیرد و یا در مکان دیگر فرق است؟
4. آیا مشاهد زوج تاثیری در حکم دارد؟ یا علم وی از طریق دیگر نیز کفایت می کند؟
5. آیا فقط در زمان وقوع زنا حق کشتن دارد یا بعداً نیز چنین حقی برایش است؟
6. آیا این حکم فقط نسبت به زنای همسرش با اجنبی جاریست یا شامل باقی محارم نیز می گردد؟
7. در صورت امکان مبانی فقهی حکم به جواز یا عدم جواز را بیان فرمایید؟
8. آیا این دیدن توسط زوج باید ناگهانی باشد یا اگر زوج خودش مقدمات زنا را فراهم نموده باشد و سپس در هنگام زنا تصمیم به قتل آن دو گرفته باشد، حق قتل آن دو را دارد؟
9. آیا بین عبارت رای و وجد که در تعابیر فقهای عظام آمده فرقی می باشد؟
پاسخ:
اجراء حدود الهی از مسئولیت های حکومتی است و کسی بدون اذن حاکم حق اجراء آنها را ندارد.
1. باید به محاکم مراجعه کند لکن اگر یقین داشته باشد که مرد اجنبی با علم به زنا اقدام به آن نموده است، در صورتی که مرد اجنبی یا همسر خود را بکشد و ادعای خود را ثابت کند، قصاص یا دیه ندارد و اگر نتواند این ادعا را ثابت کند، قصاص خواهد شد. البته اگر زنا را اثبات کند، ولی علم مرد اجنبی به زنا اثبات نشود، باید دیه وی را بپردازد.[1] در این فروض بین تحقق عمل در منزل مشترک زوج و غیر آن فرقی ندارد و تفاوتی بین مشاهده ی زوج و علم وجدانی او نیست و فرقی بین زمان وقوع زنا یا پس از آن وجود ندارد. البته احوط اختصاص حکم به زانی محصن است.
2. احوط اختصاص حکم به زانی و زانیه محصن و محصنه است، بلکه در سایر محارم اقوی این است. البته زانیه در فرض اول حتماً محصنه است چون همسر وی می باشد.
3. خیر، فرقی بین منزل مشترک زوج و غیر آن وجود ندارد.
4. خیر، علم وجدانی از هر طریق حاصل شود، بلکه اگر یقین داشته باشد، حکم مزبور صادق است.
5. حکم مسأله در زمان وقوع زنا و غیر آن یکسان است.
6. ظاهراً این حکم در تمام محارم بلکه هر شخص مهدور الدم یکسان است. البته همان طور که در بند 2 اشاره شد این حکم اختصاص به زانی محصن و زانیه محصنه دارد.
7. قتل مهدورالدم موجب قصاص یا دیه برای قاتل نیست ولو قاتل از سوی حاکم شرع مأذون نباشد.[2] البته وی مستحق تعزیر خواهد بود چون بدون اذن حاکم اقدام کرده است و اگر جرم را اثبات نکند خود وی قصاص خواهد شد.
8. این امر تأثیری در حکم مزبور ندارد، هرچند فراهم کردن مقدمات زنا حرام است.
9. بین عبارت «رأی» یا «وجد» فرقی نیست و ناظر به دیدن بلکه علم وجدانی و بلکه یقین است که در بند 4 آمد.
[1] اگر زوج به علم مرد اجنبی به زنا یقین نداشته باشد و احتمال وطی به شبهه دهد و اقدام به قتل نماید، چنانچه علم به زنا را ثابت کند قصاص یا دیه ندارد و الا قصاص خواهد شد.
[2] ر.ک: جواهرالکلام، ج 42، صص 165 – 168.

