کسب درآمد از طريق انجام پروژه هاي دانشجويی

سؤال: با توجه به وضعيت کسب درآمد از طريق انجام پروژه های دانشجويی ذکر چند نکته ضروری است.

1. آيا اين پروژه ها مشروع است يا نامشروع؟ منظور از مشروع و نامشروع چيست؟ من پروژه های دانشجويی که مربوط به رشته خودم (مهندسی عمران) هست را انجام می دهم و در ازای انجام آن مبلغی را دريافت می کنم.

2. در انجام اين پروژه ها هم تمام سعی و تلاش خود را می کنم؛ در واقع آنچه که يادگرفته ام را در پروژه ها ارائه می دهم. ممکن در بعضی از قسمت ها اشتباهی هم داشته باشم، ولی بالاخره انجام می دهم و توضيحات صادقانه ای را به دانشجو راجع به نحوه انجام و شرايط آن ذکر می کنم. حال در کل انجام پروژه های دانشجويی و کسب درآمد از انجام آن که در واقع استاد به خود دانشجو محول کرده است، ولی او به هر دليلی قادر به انجام آن نيست، حلال است يا حرام؟

پاسخ:

1. اگر کار سپرده شده به شما به درستی انجام می شود و اجرت در مقابل آن عرضه می گردد، این اجرت حلال است.

2. عرضه ی پروژه ای که شما آن را انجام داده اید، توسط دانشجو به نام خودش جایز نیست و شما که می دانید این امز اتفاق می افتد و به او کمک می کنید، عملتان خالی از اشکال نیست، هرچند اجرت حلال است ولی احتیاط اجتناب از آن است.

لینک به اسلام کوئست

خمس خرید و فروش زمین و اقساط وام

سؤال: زمینی به مساحت 300 متر مربع به قیمت یک میلیون و پا نصد هزار تومان خریداری نمودم، پانصد هزار تومان آن را پرداخت کردم و یک میلیون دیگرش را با پول اسکونتی، (ماهی پنجاه هزار تومان) برداشته و پرداخت نمودم. بعد از حدود سه یا چهار سال زمین مذکور را به قیمت سه میلیون تومان فروختم. یک وام پنج میلیون تومانی هم از بانک کشاورزی گرفته و جمعا با بقیه پولی که داشتم (که تقریبا ده میلیون تومان شد)، یک زمینی دیگر در شهر زابل خریدم به قیمت دوازده میلیون و چهار صد هزار تومان که باقیمانده پول زمین جدید را در دو یا سه قسط پرداختم. تقریبا دو میلون و نیم هم فقط برای زیر سازی خرج شد. البته برای وام پنچ میلیونی تا پایان سال 1389 باید ماهانه مبلغ صد و هیفده هزار تومان قسط بدهم. حال تکلیف من برای خمس و زکات و پاکی موارد فوق چگونه است؟

پاسخ:

1. گرفتن پول اسکونتی (پول ربوی که صحیح آن دیسکونتی است) حرام است و معامله (مربوطه به قرض پول به این شکل) باطل است. ولی این امر هیچ تأثیری در صحت معامله زمین ندارد و معامله زمین صحیح و بلا اشکال است.

2. اگر زمین زائد بر موارد مورد نیاز زندگی است، باید خمس آن بر اساس ارزش فعلی پرداخت شود و اگر چنین نیست، یعنی مثلاً زمین را برای ساختن خانه مسکونی مورد نیاز خود و خانواده واجب النفقه خود تهیه کرده است، خمس به آن تعلق نمی گیرد.

3. پولی که وام گرفته شده اگر یکسال از گرفتن آن بگذرد و زائد بر مخارج مورد نیاز زندگی چیزی از آن باقی بماند باید خمس آن پرداخت شود.

لینک به اسلام کوئست

مطابقت اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن با احکام شرعی

سؤال:  حضرت آیت الله مهدی هادوی تهرانی سلام علیکم

احتراماً به استحضار می رساند برخی شرکت ها در نظر دارند، «اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن» که توسط بانک مسکن منتشر و توزیع می شود را در بازار فرابورس مورد معامله قرار دهند. مشخصات و خصوصیات این اوراق به شرح زیر است:

1. اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن به دارندگان حساب سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت ممتاز تعلق می گیرد افتتاح کنندگان این حساب علاوه بر دریافت سود سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت (10 درصد) اوراق فوق الذکر را دریافت می نمایند.

2. دارندگان این اوراق می توانند با استفاده از تسهیلات متعلق به اوراق مذکور نسبت به ساخت یا خرید واحدهای مسکونی با مشخصات تعریف شده توسط بانک اقدام نمایند.

3. در حال حاضر اوراق گواهی حق تقدم با نام بوده و در تمامی شعب بانک پس از اخذ تأییدیه کتبی از شعبه صادرکننده، قابل انتقال به سایر افراد می باشد.

4. اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن از درجه امنیتی بالایی برخوردار بوده و بر روی کاغذهای Water Mark چاپ و توزیع می شود.

5. درصد تخصیص در هر سال بر اساس وضعیت منابع و مصارف بانک تنها برای درصدی از متوسط مانده های حساب مذکور انجام خواهد گرفت. به عنوان مثال تخصیص اوراق در سال 88 بر اساس 45 درصد متوسط مانده حساب سپرده ممتاز انجام می شود.

6. اولویت بندی جهت تخصیص اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن در پایان پانزدهم هر ماه به صورت متمرکز در اداره فناوری اطلاعات بانک مسکن انجام می گیرد و اوراق از طریق شعب بین دارندگان توزیع می شود.

7. سقف فردی استفاده از این اوراق (اعم از تعلق گرفته یا واگذاری) بر روی یک پلاک حداکثر 200 میلیون ریال می باشد.

8. مبلغ اسمی اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن مبلغ 10 میلیون ریال می باشد ولی در صورتی که مبلغ امتیاز حساب ضریب صحیحی از 10 میلیون ریال نباشد، در قالب برگه های 5 میلیون ریالی قابل تخصیص می باشد.

9. تسهیلات صندوق پس اندازی مسکن معمولاً با توثیق ملکی که خریداری می شود پرداخت می شود بنا به درخواست خریدار این تسهیلات از 5 تا 20 سال قابل تقسیط است و جهت این تسهیلات 12 درصد سود فروش اقساطی در نظر گرفته می شود.

10. دارندگان حساب صندوق پس انداز مسکن و حساب مسکن جوانان در صورت برخورداری از امتیاز تسهیلاتی حساب صندوق پس انداز مسکن، می توانند به صورت توام از امتیاز تسهیلاتی حساب صندوق پس انداز مسکن و اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن تا سقف 200 میلیون ریال جهت ساخت یا خرید واحد مسکونی با مشخصات تعریف شده توسط بانک اقدام نمایند.

11. اشخاص حقوقی و افراد خیر یا توانمند با انعقاد قرارداد علاوه بر دریافت سود کوتاه مدت و به شرط نگهداری حداقل مانده تعیین شده توسط بانک در سال افتتاح حساب (مبلغ 270 میلیون ریال در سال 88) در مدت سه ماهه، از حق استفاده از اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن بهره مند می شوند.

در حال حاضر با توجه به فقدان بازار متمرکز خرید و فروش اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن، مبادله آن در شعب بانک و با قیمت های توافقی و غیر شفاف انجام می شود؛ به این لحاظ مدیران بانک مسکن قصد ایجاد بازار شفاف و متمرکز برای مبادله این اوراق را دارند.

بر اساس توافقات ابتدایی صورت گرفته، شبکه دائمی تبادل اطلاعات میان بانک مسکن، شرکت فرابورس و شرکت سپرده گذاری مرکزی ایجاد شده و نقل و انتقالات گواهی های مذکور در این شبکه متمرکز انجام خواهد شد. طرح تفصیلی این شبکه با همکاری شرکت فرابورس، بانک مسکن و شرکت سپرده گذاری مرکزی تهیه خواهد شد.

خواهشمند است نظر مبارک خویش را در مورد مطابقت معاملات گواهی های فوق با احکام شرعی و فقهی اعلام نمایید. قبلا از مساعدت جنابعالی کمال تشکر را دارم.

پاسخ:

- اوراق گواهی حق تقدم در قالب عقد وکالت که مفاد حساب سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت است، قابل تحقق شرعی است.

- اوراق گواهی حق تقدم به دلیل داشتن ارزش مالی، قابل معامله در بازار هستند و خرید و فروش آنها بلامانع است.

لینک به اسلام کوئست

مالک واقعی و اخذ ملک فروشی فضولی از مشتری جاهل به

سؤال: با سلام و دعای خیر. خواهشمند است فتواء آن را نسبت به مبتلا به ذیل اعلام فرمایید.

الف: اگر مشتری جاهل به مستحقاً للغیر بودن مالی باشد و آن را ابتیاع نماید و مالک واقعی، ملک را از ید مشتری جاهل خارج نماید آیا مشتری می تواند علاوه بر ثمن معامله نسبت به قیمت افزوده ملک (توجهاً به فساد بیع) با نظر کارشناس ساختمان به فروشنده مراجعه نماید یا خیر؟

ب: غرامت یا سقوط ارزش وجه رایج کشور را علاوه بر ثمن معامله نسبت به فضول در این فرض را آیا مستحق می باشیم یا خیر؟

کمال تشکر را داریم.

پاسخ:

الف) مشتری جز ثمن معامله را نمی تواند از فروشنده مطالبه کند.

ب) در این فرض بعید نیست، مشتری قدرت خرید وجه پرداخت شده را نسبت به کالای خریداری شده (در اینجا ساختمان مثلاً) استحقاق داشته باشد و بتواند از فروشنده (فضول) آن را مطالبه کند.

بنابراین، آنچه با وجه مزبور از نوع مال فروخته شده در زمان انجام معامله قابل معامله بوده است، باید از سوی فضول به مشتری پرداخت شود. پس اگر با آن پول امکان خرید ساختمانی با این خصوصیات وجود داشته است، باید مبلغ پرداخت شده چنین امکانی را برای فروشنده فراهم سازد.

لینک به اسلام کوئست

حکم خرید اجناس دست دوم اسراییلی

سؤال: حکم خرید اجناس دست دوم اسراییلی از جمله گوشی های موبایل چیست؟

پاسخ:

اگر یقین یا احراز شرعی معتبر نسبت به انتفاع صهیونیسم از این معاملات و جود ندارد، انجام آنها بلامانع است.

لینک به اسلام کوئست

شرط بندی در اسلام

سؤال: می خواستم بدانم اسلام در مورد شرط بندی چه حکمی دارد؟ آیا شرط بندی با پول متعلق به خودم در مسابقات ورزشی (اسب دوانی، فوتبال، تنیس، و غیره) مجاز است؟

1. شرط بندی در مسابقات اسب دوانی، فیل سواری و تیراندازی با کمان جایز است.

2. شرط بندی در مسابقاتی که موجب آمادگی جنگی است، مانند تیراندازی با اسلحه های امروزی یا پرتاب نارنجک و امثال آن، جایز می باشد.

3. شرط بندی در مسابقات ورزشی که پیروزی در آن موجب اعتلای کشور اسلامی یا منفعت آن برای جامعه و یا فرد مسلم باشد، به شرط عدم تحقق فعل حرام در آن ورزش، جایز می باشد.

4. احتیاط اکتفاء به مورد دوم، یعنی مسابقاتی که موجب آمادگی جنگی است، می باشد و از آن به احتیاط نزدیک تر شرط بندی فقط در مورد اول است.

5. شرط بندی در مسابقاتی که فاقد خصوصیات مذکور در موارد اول تا سوم باشد، مانند مسابقه سگ دوانی یا بین خروس های جنگی و امثال آن حرام و باطل می باشد.

6. مراد از شرط بندی، شرط بندی بین شرکت کنندگان در مسابقه یا اعطاء جایزه از سوی شخص ثالث به آنهاست و شرط بندی بین افراد خارج در مورد نتیجه جایز نیست مطلقاً که ظاهراً سؤال اصلی ناظر به همین مورد بوده است.

 لینک به اسلام کوئست

رعایت حق کپی رایت و کسب درآمد از این طریق

سؤال: آیا رعایت کپی رایت نرم افزارهای خارجی مانند ویندوز و مجموعه آفیس مایکروسافت واجب است و کسب در آمد از آن بدون رعایت کپی رایت چه حکمی دارد؟ در حالی که 99 درصد سیستم عامل های رایانه در ایران رعایت کپی رایت نمی شوند و قیمت اصل آنها که با واسطه به ایران می رسد ده ها برابر است و قیمت اصلی آن هم از طرف شرکت بسیار گران است و اکثر آنها به خاطر تحریم، دفتری در ایران ندارند که به طور رسمی و از کشور امارات وارد می شوند.

پاسخ:

ايجاد يك امر معنوي مانند تأليف كتاب، اختراع يك دستگاه و يا توليد يك نرم افزار براي شخص ايجاد كننده حق خاصي را بوجود مي آورد كه بدون اجازه صاحب حق نمي توان از محصول معنوي وي استفاده كرد.

اگر توليد كننده غير مسلمان باشد، رعايت حق معنوي وي منوط به قراردادي است كه بين كشور اسلامي و كشور متبوع وي منعقد مي شود.

بااين وصف، در فرض مزبور رعايت حق معنوي لازم نيست، زيرا نه تنها قراردادي با دولت مزبور براي رعايت حقوق معنوي وجود ندارد، بلكه حقوق فراواني از ملت ايران توسط آن دولت تضييع شده است.

لینک به اسلام کوئست

عرف و قمار بودن پاسور به شرط برد و باخت

سؤال: لطفاً نظر مراجع معظم به ویژه آیت الله هادوی دام ظله را در مورد مسئله زیر بیان فرمایید:

3. آيا پاسور از آلات اختصاصي قمار است؟

پاسخ:

معيار در اين كه چيزي‌‌، مانند ورق هاي بازي (پاسور)، آلت اختصاصي قمار است يا خير، قضاوت عرف است، پس اگر در جامعه اي پاسور آلت اختصاصي قمار نباشد، بازي با آن بدون برد و باخت جايز خواهد بود.

لینک به اسلام کوئست

خمس پس انداز وام، خرید مایحتاج زندگی و سفر حج

سؤال: با سلام و آرزوی سلامتی و توفیقات شما٬ متاسفانه وضعیت اقتصادی جاری برای عموم مردم به نحوی است که امکان تامین هزینه زندگی خود را ندارند و برای تامین مایحتاج ضروری خود و ... محتاج خریدهای اقساطی و یا دریافت وام  و یا شیوه های دیگری هستند.

1. در شرایط کنونی امکان خرید منزل و یا اخذ وام بانکی برای خرید منزل  و یا خودرو و یا سفر حج و ... از محل حقوق دریافتی و درآمدهای عادی در زندگی مردم وجود ندارد. عموم کارکنان مجبورند برای تامین نیازهای واقعی خود بجای خرید یکدفعه از محل درآمدهی خود بدلیل عدم کفایت درآمدهای خود، اندک اندک از درآمدهای جاری خود کسر نمایند و نهایتا بعد از مدتی امکان خرید موارد مورد نیاز خود را داشته باشند. در واقع آنچه به عنوان مایحتاج زندگی است دیگر یکباره قابل تامین نیست بلکه لازم است در طول سالیانی آنرا تامین کرد. آیا آنچه از این بابت کسر میشود و البته در واقع پس انداز نیست زیرا پس انداز جمع آوری مبالغ مازاد بر نیاز است که در طول سال اتفاق می افتد ولی در این مورد جمع آوری مال از محل کسر اقساطی از حقوق خودشان است که باید برای رفع نیاز واقعی زندگی آنها در طول سال و یا سالیانی کسر شود تا امکان تامین مایحتاج زندگی فراهم شود و لذا این کسورات برای رفع نیاز واقعی است که بدلیل شرایط اقتصادی عموم مردم یکباره قابل تهیه نیست. در واقع این مواردی که از حقوق کسر شده و برای تامین نیاز ضروری کنار گذاشته میشود جزء هزینه های ضروری و رفع مایحتاج محسوب می شد آیا به آنها خمس تعلق میگیرد؟

2. عیناً اگر بخشی از درآمد سال در حسابهای پس انداز امانت نهاده شود تا بتوان از امکان وام بانکی خربد منزل استفاده کرد، با توجه به اینکه این بخش در واقع وجوه  لازم برای خرید منزل است و نه سرمایه گذاری برای درآمد بعدی ولی در واقع امانتی است تا با اخذ وام امکان خرید منزل فراهم شود. آیا اینها جزء هزینه های سال محسوب میشود و یا به آنها خمس تعلق میگیرد؟

3. یا پولی که برای سفر حج بناست هزینه شود ولی چون اکنون امکان سفر طبق مقررات دولت فراهم نیست و باید این وجوه را برای سفر حج در بانکی نزد دولت قرار داد تا در صورت  تعیین نوبت بموقع بتوان عازم شد آیا در صورت کنار گذاردن بعنوان هزینه  میتواند منظور شود و یا چون اکنون امکان سفر فراهم نیست باید به آن خمس تعلق گیرد؟

لطفاً در موارد فوق با توجه به تغییر شرایط اقتصادی خانوارها و رفع تکلیف اعلام نظر فرمائید. ضمناً اینجانب در این موارد چون اقدام نموده و این اقساط را جزء هزینه های ضروری خود محاسبه و پس انداز و یا مازاد بر نیاز تلقی نمیکرده ام خمس آنها را نداده ام در اینصورت تکلیف اینجانب چیست با این فرض که قطعاً بدلیل کمی امکان اقتصادی اگر خمسی به این اموال تعلق گیرد باید با فروش آنها خمس بدهم زیرا از محل درآمد جاری خود امکان پرداخت خمس این اموال را قطعاً در طی چندین سال نخواهم داشت.

پاسخ:

در تمام موارد مذکور خمسی به این گونه ذخیره ها –که برای تهیه ما یحتاج ضروری یا ایجاد امکان حج تحقق پیدا می کند– تعلق نمی گیرد. البته اگر این ذخیره در غیر موارد مذکور، یعنی برای غیر مایحتاج ضروری مصرف شود، به آن خمس تعلق می گیرد.

حکم خرید و فروش کالاهایی که سود آنها به صهیونیسم می رسد

سؤال: آیا برای مسلمانان خرید و فروش کالاهایی که از منافع صهیونیسم حمایت می‌کنند و در سرزمین‌های اسلامی هم تولید و یا عرضه می‌شوند جایز است؟

پاسخ:

با توجه به خطر صهیونیسم برای جهان اسلام و بلکه بشریت، هرگونه اقدامی که به تقویت این جریان شوم منجرّ شود، حرام و ممنوع می باشد. با این وصف، خرید و فروش کالاهایی که سود آن به نحوی به تقویت صهیونیسم می انجامد، ممنوع می باشد. مگر در موارد ضرورت، آن هم به حد ضرورت. تشخیص این امر بر عهدۀ مکلف می باشد و مادامی که احراز نشده است، منعی در آن وجود ندارد.

لینک به اسلام کوئست